Günün büyük bölümünü oturarak geçirmek, yalnızca kas ve iskelet sistemini değil, kanser riskini de etkileyebilir. University of Glasgow’dan bilim insanları tarafından yürütülen kapsamlı bir araştırma, uzun süreli oturmanın kansere yakalanma ve kanser nedeniyle yaşamını yitirme olasılığıyla ilişkili olabileceğini ortaya koydu.
Araştırma kapsamında, daha önce kanser tanısı almamış, 37 ile 73 yaşları arasındaki 91 bin 292 yetişkinin verileri incelendi. Katılımcıların günlük hareket düzeyleri bileğe takılan aktivite takip cihazları ve yapay zeka destekli analizlerle ölçülürken, sağlık durumları yaklaşık 12 yıl boyunca takip edildi.
Araştırmanın sonuçlarına göre, gün içinde kesintisiz şekilde geçirilen her ilave oturma saati, kansere yakalanma riskini yaklaşık yüzde 3 artırıyor. Aynı süre artışı, kanser nedeniyle yaşamını kaybetme riskinde ise yaklaşık yüzde 9’luk yükselişle ilişkilendirildi. Özellikle obeziteyle bağlantılı pankreas ve kolorektal kanserlerde risk artışının saat başına yüzde 5’e kadar çıkabildiği belirtildi.
Bilim insanları, 30 dakikadan uzun süre hareket etmeden oturmanın vücutta kronik iltihaplanmayı tetikleyebileceğini değerlendiriyor. Bu durumun DNA hasarı, genetik mutasyonlar ve tümör oluşumunu destekleyen biyolojik süreçleri harekete geçirebileceği ifade edilirken, uzun süreli hareketsizliğin insülin direncini artırmasının da kanser hücrelerinin gelişimini kolaylaştırabileceği belirtiliyor.
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise kısa süreli hareketlerin bile önemli fayda sağlayabilmesi oldu. Günlük oturma süresinin sadece 30 dakikasını hafif tempolu yürüyüş gibi fiziksel aktivitelerle değiştiren kişilerde kanserden ölüm riskinin yaklaşık yüzde 18 daha düşük olduğu gözlendi. Orta tempolu yürüyüş ve bisiklet gibi egzersizlerin de benzer şekilde olumlu katkı sağladığı kaydedildi.
Uzmanlar, önemli olanın yalnızca gün içinde ne kadar oturulduğu değil, bu sürenin kesintisiz devam etmesi olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle masa başında çalışan kişilerin her 30 ila 60 dakikada bir ayağa kalkması, birkaç dakika yürümesi veya kısa hareket molaları vermesi, hareketsizliğin olumsuz etkilerini azaltabilecek basit ama etkili önlemler arasında gösteriliyor.
