Diyarbakır’da Dengbêj Kültürünün Geleceği için Arşiv Çalışması

Diyarbakır’ın Çınar Belediyesi, Kürt kültürünün önemli bir parçasını oluşturan dengbêj geleneğini korumak amacıyla bir arşivleme çalışması başlattı. Bu çalışma, Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından organize ediliyor ve gezici bir ekiple köy köy gezilerek yürütülüyor. Çalışmanın temel amacı, uzak ilçe ve köylerde yaşayan dengbêjlerin seslerini kaydederek bu köklü geleneği gelecek nesillere aktarmak.

Proje kapsamında dengbêjlerin hayat hikayeleri ve seslendirdikleri eserler görüntülü olarak kayıt altına alınıyor ve geniş kapsamlı bir arşiv oluşturuluyor. Bu çalışmanın ilk durağı Başpınar köyü oldu; burada dengbêj Muhammedê Birkî’nin yaşam öyküsü ve eserleri kaydedildi.

Dengbêjlik geleneğinin son yıllarda farklı nedenlerle zayıfladığına dikkat çeken Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürlüğü müzik öğretmeni Veysel Atalay, bu geleneğin geleceğinin kaygı verici olduğunu belirtti. Genç nesillerin geleneği sürdürmek için fazla istekli olmamasının bu geleneği bekleyen en büyük tehlike olduğunu dile getiren Atalay, bu çalışmanın hem geleneğin sürmesini teşvik etmek hem de yüzyıllardır toplumun sesini duyurmaya çalışan geleneğin temsilcilerinin seslerine ses olmak için önemli olduğunu vurguladı.

Çınar Belediyesi Kültür, Sanat ve Sosyal İşler Müdürü Ayşe Kuran, dengbêjliğin hafıza aktarımı olduğunu dile getirerek, Kürt dili ve gelenekleri dengbêjlik geleneği sayesinde kaybolmadan bugünlere kadar ulaştığını belirtti. Kuran, bu çalışmanın geçmiş ile gelecek arasında bir bağ kurmak ve dengbêjlik geleneğinin izlerinin yok olmaması adına önemli olduğunu vurguladı.